Elk vinkje kost je iets anders
Wetten zijn niet goed of slecht: ze verschuiven waar je last van krijgt. Per wet staat hier wat hij oplevert en wat je ervoor inlevert.
Beide takken naast elkaar
Je hebt 6 ondertekeningen. Zodra er 3 in een tak staan, valt de andere dicht: dat is de hele keuze, en die maak je eerder dan je denkt.
| Stap | Tak van de orde | Tak van het geloof |
|---|---|---|
| 1 |
Langere werkdag Meer productie, meer zieken |
Avondsamenkomst Meer hoop, minder werkuren |
| 2 |
Bewakers op straat Minder onrust, minder hoop |
Huis van gebed Onrust daalt, hout gaat eraan |
| 3 |
Verplichte inzet Niemand staat stil, iedereen mort |
Wakers over de ziel Twijfel verdwijnt, vrijheid ook |
| 4 |
Openbare straf Onrust valt weg, hoop zakt hard |
Dagelijkse boete Hoge hoop, lagere productie |
| 5 |
Een stem beslist Geen tegenspraak meer, geen weg terug |
Nieuw geloof Onwankelbare stad, geen keuze meer |
Waarom breed ondertekenen niet werkt
De eerste keren verdeelde ik mijn ondertekeningen netjes over beide takken. Dat voelt verstandig: je pakt uit elke tak wat handig lijkt en houdt beide deuren open. Rond dag twintig blijkt dat de duurste keuze van de doorloop, en de reden is dat de takken op elkaar bouwen. De derde wet in een tak is bijna altijd sterker dan de eerste wet in de andere.
Twee halve takken leveren dus vier zwakke effecten in plaats van twee sterke, en bovendien krijg je van beide kanten de nadelen. Een stad met wat discipline en wat hoop heeft de productie van geen van beide en de veerkracht van geen van beide. Dat is precies het gevoel dat je halverwege krijgt: elke beslissing lijkt kiezen tussen twee slechte dingen.
Sinds ik doorzet in een tak voelt het aan het begin verkeerd. Je laat duidelijke, nuttige wetten liggen omdat ze in de verkeerde tak staan, en dat kost je in de eerste tien dagen echt iets. Rond dag twintig kantelt het: de tak waarin je bent doorgegaan geeft effecten die de andere niet kan evenaren, en dan begrijp je waarom je die eerste wet hebt overgeslagen.
Een lezer meldde dat bij hem de andere tak al bij vijf ondertekeningen dichtviel in plaats van bij zes. Dat heb ik nog niet kunnen reproduceren en het staat als open punt bij de notities. Het verandert het advies niet, alleen de marge waarmee je het uitvoert: reken dus liever op vijf dan op zes.